แห่งแรกของไทย !!  มทส. ได้รับใบอนุญาตก่อสร้างสถานประกอบการทางนิวเคลียร์
ภายใต้มาตรฐานความปลอดภัยระดับสูงสุด
ยกระดับขีดความสามารถด้านการรักษามะเร็งด้วยเทคนิคโบรอนจับยึดนิวตรอน

   มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (มทส.) ได้รับใบอนุญาตก่อสร้างสถานประกอบการทางนิวเคลียร์แห่งแรกของประเทศไทย โดย สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.)  เมื่อวันที่ 23 เมษายน 2569 นับเป็นสถานประกอบการประเภท "เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์วิจัย" แห่งแรกของประเทศไทย สำหรับดำเนินโครงการศูนย์ปฏิบัติการวิจัยรังสีรักษาจากโบรอนจับยึดนิวตรอน (ศวบน. หรือ SUT-BNCT) มุ่งยกระดับขีดความสามารถด้านการรักษามะเร็งด้วยนวัตกรรมขั้นสูง การใช้งานทางการแพทย์ และการวิจัยของประเทศ

   ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชิโนรัตน์ กอบเดช หัวหน้าโครงการฯ กล่าวว่า “การได้รับอนุมัติในครั้งนี้ นับเป็นหมุดหมายสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ของประเทศ เนื่องจากเป็นใบอนุญาตสำหรับ "สถานที่ใช้เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์วิจัย" ใบแรกของประเทศไทย สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพ ความพร้อม และการดำเนินงานภายใต้มาตรฐานความปลอดภัยขั้นสูงของโครงการ SUT-BNCT ซึ่งพร้อมเดินหน้าสู่ขั้นตอนการก่อสร้าง เพื่อพัฒนาและประยุกต์ใช้เทคโนโลยีเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์วิจัยให้เกิดประโยชน์สูงสุด ต่อยอดสู่การรักษาผู้ป่วย การรักษามะเร็งด้วยเทคนิคโบรอนจับยึดนิวตรอน รวมถึงยกระดับขีดความสามารถด้านงานวิจัยของประเทศในอนาคต”

    สำหรับมาตรฐานความปลอดภัยสูงสุด ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญในการได้รับอนุมัติใบอนุญาตครั้งนี้ สะท้อนให้เห็นถึงกระบวนการดำเนินงานที่รัดกุม การตรวจสอบที่เข้มข้น และการปฏิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัยระดับสากลอย่างเคร่งครัด เพื่อให้ประชาชนและชุมชนโดยรอบมีความมั่นใจสูงสุดต่อความปลอดภัยของโครงการ SUT-BNCT โดยมีขั้นตอนการพิจารณาที่มีความซับซ้อนและท้าทายในหลายมิติ ดังนี้

1. การประเมินและวิเคราะห์ความเหมาะสมของสถานที่ตั้ง (Site Evaluation Report) เพื่อเป็นหลักประกันทางวิทยาศาสตร์ว่าพื้นที่ก่อสร้างมีความมั่นคงสูงสุด ปลอดภัยจากภัยพิบัติทางธรรมชาติทุกรูปแบบ และการดำเนินกิจกรรมภายในอาคารจะไม่ส่งผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมและชุมชนโดยรอบในทุกกรณี

2. ความซับซ้อนของรายงานวิเคราะห์ความปลอดภัยเบื้องต้น (Preliminary Safety Analysis Report: PSAR) โดยมีเนื้อหาเชิงลึกทางวิศวกรรม ครอบคลุมระบบสำคัญต่าง ๆ รวมถึงแผนเตรียมความพร้อมตอบสนองเหตุฉุกเฉิน เพื่อพิสูจน์ให้เห็นเชิงประจักษ์ว่า ระบบความปลอดภัยที่ออกแบบไว้สามารถควบคุมสถานการณ์และบรรเทาผลกระทบได้อย่างสมบูรณ์แบบ

3. การตรวจสอบอย่างเข้มข้นภายใต้มาตรฐานระดับนานาชาติ สอดคล้องกับมาตรฐานความปลอดภัยสูงสุดของทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA)

4. หลักประกันความปลอดภัยสูงสุด (Assurance of Nuclear Safety) ด้วยหลักการทางวิศวกรรมนิวเคลียร์ ได้แก่ เครื่องปฏิกรณ์วิจัยของโครงการฯ ถูกออกแบบมาเพื่อผลิตนิวตรอนสำหรับการรักษาผู้ป่วยและงานวิจัย แกนเครื่องปฏิกรณ์มีคุณสมบัติด้านความปลอดภัยเชิงฟิสิกส์ หากเกิดสภาวะผิดปกติ เครื่องจะสูญเสียสภาวะวิกฤตและลดระดับกำลังลงสู่สภาวะปลอดภัยโดยอัตโนมัติ โดยไม่ก่อให้เกิดอันตราย รวมถึงหลักการป้องกันเชิงลึก ซึ่งได้ออกแบบระบบป้องกันรังสีทางกายภาพหลายชั้น (Multiple Barriers) ตั้งแต่วัสดุกำบังรังสีรอบแกนเครื่องปฏิกรณ์ โครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กความหนาพิเศษระดับวิศวกรรมนิวเคลียร์ ไปจนถึงระบบระบายอากาศแบบแรงดันลบ (Negative Pressure HVAC) ที่กักเก็บและกรองอากาศภายในอาคารอย่างสมบูรณ์แบบ เพื่อป้องกันการเล็ดลอดของรังสีสู่สิ่งแวดล้อมภายนอกแบบ 100%

     ทั้งนี้ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารีมุ่งมั่นที่จะเป็นศูนย์กลางในการศึกษา วิจัย และให้บริการการวิจัยด้านรังสี และเป็นศูนย์ปฏิบัติการวิจัยเฉพาะด้านในระดับอาเซียน เพื่อการกระจายความเจริญด้านโครงสร้างพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีสู่ภูมิภาค ด้วยเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์วิจัยขนาดเล็ก (Miniature Neutron Source Reactor; MNSR) โดยการเน้นการบูรณาการใช้ประโยชน์องค์ความรู้ร่วมกันระหว่างฟิสิกส์นิวเคลียร์ เวชศาสตร์นิวเคลียร์ และสาขาต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้สามารถประยุกต์ใช้ประโยชน์ทางรังสีได้หลากหลายเทคนิค เช่น การวิเคราะห์ธาตุโดยเทคนิคการอาบรังสีนิวตรอน (Neutron Activation Analysis; NAA) การถ่ายภาพวัสดุโดยใช้นิวตรอน (Neutron Radiography) และเทคนิคการจับยึดนิวตรอนด้วยโบรอน (Boron Neutron Capture Therapy; BNCT) ซึ่งเป็นการใช้นิวตรอนในการรักษาโรคมะเร็ง โดยทำลายเฉพาะเซลล์มะเร็ง และไม่ทำลายเนื้อเยื่ออื่นๆ โดยรอบ เพื่อลดความเสี่ยงจากการผ่าตัด และลดการบอบซ้ำของผู้ป่วย

ส่วนประชาสัมพันธ์

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี

28 เมษายน 2569