มทส. เข้าชิงรางวัล THE Awards Asia 2026 สาขาโครงการวิจัยแห่งปี: STEM

จากโครงการ "อัญมณีเซรามิกจากของเหลือใช้ทางการเกษตร” โชว์ศักยภาพนวัตกรรมรักษ์โลก

     มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (มทส.) ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลระดับภูมิภาคเอเชีย THE Awards Asia 2026 สาขาโครงการวิจัยแห่งปี: STEM (Research Project of the Year: STEM) จากโครงการวิจัย "อัญมณีเซรามิกจากของเหลือใช้ทางการเกษตร: การผสานศิลปะ นวัตกรรม และความยั่งยืนทางสังคม (Gemstones from agricultural waste: an integration of art, innovation and social sustainability)” โดย รองศาสตราจารย์ ดร.ศิริวรรณ โชคค้า สาขาวิชาวิศวกรรมเซรามิก สำนักวิชาวิศวกรรมศาสตร์ ชูจุดเด่นการเปลี่ยนขยะการเกษตรสู่โครงการนวัตกรรมที่บูรณาการทั้งศาสตร์ ศิลป์ และความรับผิดชอบต่อสังคม ตอกย้ำความเป็นเลิศด้านวิจัยและนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน 

     โครงการวิจัยนี้ได้พัฒนาวิธีการแก้ปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมในประเทศไทย โดยเฉพาะการเผาเศษวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร ซึ่งก่อให้เกิดมลพิษในปริมาณสูงจากฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 โดยใช้แนวทาง STEM (วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรม และคณิตศาสตร์) เพื่อแก้ปัญหาอย่างยั่งยืน ด้วยการเปลี่ยนเศษวัสดุทางการเกษตรให้เป็นซิลิกาบริสุทธิ์สูงผ่านกระบวนการทางความร้อนและเคมีที่ควบคุมได้ จากนั้นจึงนำไปบูรณาการความรู้ทางวิศวกรรมผสมร่วมกับสารประกอบอื่น ๆ เพื่อเลียนแบบโครงสร้างผลึกของอัญมณีตามธรรมชาติ จนเกิดเป็นต้นแบบอัญมณีสังเคราะห์ที่มีความสวยงามและมีคุณสมบัติเทียบเท่าของอัญมณีธรรมชาติ สร้างมูลค่าเพิ่ม (Value Creation) คือ แกลบข้าว 100 กรัม สามารถสกัดซิลิกาได้ 20 กรัม ซึ่งสามารถผลิตเป็นอัญมณีได้ 10-15 ชิ้น มูลค่าชิ้นละ 1,000-2,000 บาท ถือเป็นการเปลี่ยน "ขยะ" ให้เป็น "ขุมทรัพย์" โดยฝีมือนักศึกษาและทีมนักวิจัย มทส. นอกเหนือจากมิติทางเศรษฐกิจแล้ว ยังสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างเกษตรกร ช่างฝีมือ นักเรียน และผู้ประกอบการ ส่งเสริมความภาคภูมิใจและความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม ผลงานนี้ยังได้รับการยอมรับในระดับสากล โดยได้ร่วมนำเสนอในการประชุมนานาชาติ SIP-2025 ณ ประเทศแคนาดา รวมถึงมีการลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) ร่วมกับบริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) หรือ CPF เพื่อขยายผลการใช้ประโยชน์จากเศษวัสดุเหลือทิ้งในเชิงอุตสาหกรรม โครงการนี้ถือเป็นต้นแบบนวัตกรรม STEM ที่สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ทั้งเป้าหมายที่ 8 (การจ้างงานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ) 9 (อุตสาหกรรม นวัตกรรม และโครงสร้างพื้นฐาน) 11 (เมืองและชุมชนที่ยั่งยืน) และ 12 (การผลิตและการบริโภคที่รับผิดชอบ) ซึ่งสามารถนำไปปรับใช้และขยายผลได้ในวงกว้าง

     โครงการวิจัยจาก มทส. นี้ เป็น 1 ใน 8 โครงการวิจัยจากมหาวิทยาลัยชั้นนำในภูมิภาคเอเชีย ที่ได้รับการคัดเลือกเข้าสู่รอบสุดท้ายเข้าชิงชนะเลิศ สาขาโครงการวิจัยแห่งปี: STEM ในเวที THE Awards Asia 2026 (Shortlist Announced) โดย Times Higher Education (THE) ที่มอบรางวัลให้แก่มหาวิทยาลัยที่มีโครงการโดดเด่นและเป็นผู้นำแต่ละสาขาของภูมิภาคเอเชีย เปรียบเสมือนรางวัลออสการ์ของสถาบันระดับอุดมศึกษา ซึ่งจะมีการประกาศผลรางวัลในการประชุมสัมมนาวิชาการ THE Asia Universities Summit ในวันที่ 22 เมษายน 2569 ณ ฮ่องกง

ทั้งนี้ มทส. ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลชนะเลิศในเวทีนี้มาอย่างต่อเนื่อง ได้แก่

     THE Awards Asia 2025: สาขาโครงการวิจัยแห่งปี: STEM จากผลงานวิจัยและนวัตกรรม "Lightweight Engineered วัสดุมวลเบาเชิงวิศวกรรม” โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. อุทัย มีคำ สำนักวิศวกรรมศาสตร์

     THE Awards Asia 2024: สาขาผลงานดีเด่นด้านความเป็นผู้นำด้านสิ่งแวดล้อม จากโครงการพัฒนาเส้นทางเดินป่าศึกษาธรรมชาติ “เทรลคลองปลากั้งมิตรภาพไทย-แคนาดา” และสาขาโครงการวิจัยแห่งปี ด้านศิลปศาสตร์มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ จากโครงการ "นวัตกรรมการพัฒนาชุมชนผ้าไหมอย่างยั่งยืนในจังหวัดนครราชสีมา ประเทศไทย"

     THE Awards Asia 2023: สาขาผลงานดีเด่นด้านความเป็นผู้นำด้านสิ่งแวดล้อม จากโครงการ ANSEE-Khao Yai 

แสดงให้เห็นถึงความก้าวหน้าของมหาวิทยาลัยไทยในการพัฒนาและสร้างสรรค์โครงการที่มีคุณภาพ การก้าวสู่การเป็น "มหาวิทยาลัยแห่งนวัตกรรมและโอกาส" (University of Innovation and Opportunity) ในระดับสากล

รายละเอียดเพิ่มเติม: https://theawardsasia.com/2026/en/page/shortlist

ส่วนแผนงาน / ส่วนประชาสัมพันธ์ มทส.

21 มกราคม 2569