เหลียวหลัง แลหน้า  มุ่งมั่นพัฒนา มทส อย่างยั่งยืน

สาระน่ารู้ 

การตรวจเลือดบอกอะไรได้บ้าง

การตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด เป็นการตรวจความสมบูรณ์ของส่วนประกอบ ต่างๆ ของเลือด ซึ่งประกอบด้วย

1. การตรวจนับจำนวนเม็ดเลือดขาว (WBC) เม็ดเลือดขาวมีหน้าที่สำคัญ คือ ต่อต้านการติดเชื้อและกำจัดสิ่งแปลกปลอมที่เข้าสู่ร่างกายถ้าจำนวน WBC สูงกว่าปกติจะบอกถึงภาวะการติดเชื้อการอักเสบในร่างกาย หรือถ้าสูงมากๆ จะตรวจพบในโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว สำหรับจำนวนเม็ดเลือดขาวที่ต่ำกว่าปกติ อาจพบได้ในภาวะการติดเชื้อไวรัส

2. การนับแยกชนิดเม็ดเลือดขาว เป็นการรายงานชนิดของ WBC ซึ่งมีอยู่ในร่างกาย 5 ชนิด คือ
2.1 เม็ดเลือดขาวชนิดนิวโทรฟิล เป็นเม็ดเลือดขาวที่มีหน้าที่หลักในการทำลายแบคทีเรีย ถ้าร่างกายมีการติดเชื้อแบคทีเรียหรือได้รับบาดเจ็บจะทำให้นิวโทรฟิลสูงขึ้น
2.2 เม็ดเลือดขาวชนิดลิมโฟไซต์ มีหน้าที่ต่อสู้การติดเชื้อแบคทีเรียเรื้อรังและการติดเชื้อไวรัสเฉียบพลัน
2.3 เม็ดเลือดขาวชนิดโทโนไซต์ ทำหน้าที่ต่อต้านเชื้อแบคทีเรียคล้ายกับนิวโทรฟิล
2.4 เม็ดเลือดขาวชนิดอีโอสิโนฟิล จะพบมีค่าสูงได้บ่อยในภาวะภูมิแพ้หรือมีพยาธิ
2.5 เม็ดเลือดขาวชนิดเบโซฟิล จะพบมีค่าสูงในภาวะภูมิต้านทานมีความไวต่อสิ่งกระตุ้น

3. การนับจำนวนเกล็ดเลือด (Plt) เกล็ดเลือดเป็นปัจจัยที่สำคัญในกระบวนการแข็งตัวของเลือดถ้าจำนวนเกล็ดเลือดน้อยกว่าปกติ จะมีอาการเลือดออกง่าย หยุดไหลช้า มีอาการฟกช้ำได้ง่ายและอาจพบจ้ำเลือดตามร่างกายถ้าจำนวนของเกล็ดเลือดมาก พบได้ในช่วงมีเลือดออก การเสียเลือด การผ่าตัดม้าม การขาดธาตุเหล็ก การอักเสบเรื้อรัง หรืออาจเกี่ยวกับการมีมะเร็ง

4. การนับจำนวนเม็ดเลือดแดง (RBC) จำนวนเม็ดเลือดแดงบอกถึงการสร้างและทำลายที่มีมากหรือน้อยได้ เช่น ค่าที่เพิ่มขึ้น เมื่อมีเม็ดเลือดไหลจากหัวใจลดลง หรือปอดมีการแลกเปลี่ยนก๊าซไม่พอ หรือมีการสร้างเม็ดเลือดแดงมาก ส่วนค่าที่ลดลงพบได้ในผู้ป่วยที่ขาดวิตามินบี 12 หรือ บี 6 หรือขาดธาตุเหล็ก การติดเชื้อเรื้อรัง การเป็นโรคไตเรื้อรัง หรือเกิดจากการกดการสร้างของไขกระดูก

5. ความเข้มของเม็ดเลือดอัดแน่น (Hct) ค่าฮีมาโตคริต ที่เพิ่มมากขึ้นจะพบได้ในภาวะช็อค ขาดน้ำอย่างรุนแรง หรือในภาวะที่มีจำนวนเม็ดเลือดเพิ่มขึ้น และพบค่าฮีมาโตคริตต่ำได้ในผู้ป่วยโลหิตจาง มะเร็งเม็ดเลือด หรือภาวะมีเลือดออกรุนแรง

6. ปริมาณฮีโมโกบิน (Hb) ค่าฮีโมโกบิน ที่ลดลงอาจเกิดจากการเสียเลือดและการขาดสารอาหาร โลหิตจาง โดยเฉพาะการขาดธาตุเหล็ก
คำแนะนำ กรณีตรวจพบภาวะโลหิตจางหรือภาวะซีดเนื่องจากขาดธาตุเหล็ก ควรรับประทานอาหารที่มีธาตุเหล็กสูง ได้แก่ เนื้อสัตว์ ตับหมู ตับวัว นม ไข่ ถั่ว เต้าหู้ น้ำลูกพรุน และผักใบเขียว

• ค่าปกติในการตรวจความสมบูรณ์ ของเม็ดเลือด

  WBC 5000 - 10000 cell/cu.mm
  RBC ชาย 4.5 - 6.5 million
    หญิง 4.0 - 5.5 million
  Hb ชาย 13.00 - 18%
    หญิง 12.00 - 17%
  Hct ชาย 40 - 54%
    หญิง 36 - 47%
  MCV 80 - 96 fl
  MCH 27 - 31 pg
  MCHC 30 - 34 g%
  Plt 140,000 - 400,000 cell/cu.mm

• ค่าปกติชนิดเม็ดเลือดขาว

  Neutrophil 40 - 60 %
  Lymphocyte 20 - 40 %
  Monocyte 4 - 8 %
  Eosinophil 1 - 3 %
  Basophil 0 - 1 %

หมายเหตุ : เป็นค่าการตรวจทางห้อง ปฏิบัติการที่ต้องใช้ประกอบการวินิจฉัยของ แพทย์ร่วมกับอาการทางคลินิก

ที่มา : หนังสือการตรวจเลือดบอกอะไรได้บ้าง

<กลับ>

จัดทำโดยส่วนประชาสัมพันธ์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี   
โทร. 0-4422-4082-3, อีเมลล์ : pr@sut.ac.th