หน่วยการเรียนที่
 :      1 l 2 l 3 l 4 l 5 l 6 l 7 l 8 l 9 l 10 l
        

ยินดีต้อนรับผู้ที่เข้าชมเวปไซต์เพื่อการศึกษาทุกท่าน ขอให้มีความสุขสนุกกับการเรียนนะครับ


++ บทเรียน++

ปรับรุงครั้งล่าสุดเมื่อ

9/4/2549

   หน่วยการเรียที่ 10.2

แนวทางการจัดบริการอาชีวอนามัย

แนวทางในการจัดบริการอาชีวอนามัย

การจัดบริการอาชีวอนามัยภาครัฐบาล
ส่วนกลาง ;
การออกกฎหมาย มาตรฐานสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยในการทำงาน การตรวจตราให้เป็นไปตามกฎหมาย สนับสนุนงบประมาณการศึกษาวิจัยและการฝึกอบรม
ระดับภาคหรือเขต ;
สืบค้นปัญหา OHSE และบริการทางห้องปฏิบัติการ

รูปแบบองค์กรในการจัดบริการอาชีวอนามัยและความปลอดภัย

1. รูปแบบอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ (Big Industry Model)

เป็นรูปแบบของสถานประกอบการขนาดใหญ่จัดบริการเองให้บริการในสถานประกอบการเลย
** ข้อดี คือ เก็บข้อมูลคนงานและสถานประกอบการได้สมบูรณ์ แก้ปัญหาอาชีวอนามัยและความปลอดภัยได้เต็มที่
** จุดอ่อน คือ นายจ้างอาจชี้นำการให้บริการมากเกินไปอาจขาดการประสานกับหน่วยงานสาธารณสุขอื่นๆ เช่นในประเทศฮังการี, ประเทศฝรั่งเศส, ประเทศโปรตุเกส

2. รูปแบบให้บริการแบบกลุ่ม (Group Services Model)

เป็นรูปแบบการรวมตัวกันของสถานประกอบการขนาดกลางและเล็ก
** จุดอ่อน คือ บุคลากรไม่มีความใกล้ชิดกับคนงานในสถานประกอบการ
** จุดดี คือ ครอบคลุมสถานบริการขนาดเล็กและสามารถเคลื่อน ย้ายได้ ไม่มุ่งค้ากำไร เช่นประเทศฝรั่งเศส

3. รูปแบบให้บริการแบบสถานบริการเอกชน (Private Health Center Model)

เอกชนจัดขึ้นและเสนอขายบริการแก่สถานประกอบการ
** ข้อดี คือยืดหยุ่น
** ข้อเสีย คือค่าใช้จ่ายสูง
ตัวแทนสถานประกอบการไม่มีส่วนร่วม เช่นในยุโรปตะวันตก

4. รูปแบบให้บริการเวชกรรมชุมชน (Community Health Center Model)

ให้บริการโดยหน่วยงานรัฐบาล เช่นเดียวกันกับงานอนามัย แม่และเด็ก งานอนามัยโรงเรียน
** จุดเด่น คือให้บริการร่วมไปกับบริการทางสุขภาพอื่นๆ
** จุดด้อย คือถ้าบริเวณนั้นมีโรงงานอุตสาหกรรมหนาแน่นจะต้องเตรียมบุคลากรที่มีความชำนาญเฉพาะทางด้านอาชีวอนามัยมาดำเนินงานโดยตรง ถ้าบริเวณนั้นมีโรงงานไม่หนาแน่น อาจใช้วิธีอบรมระยะสั้นแก่เจ้าหน้าที่ให้มีความรู้ด้านนี้ อาจต้องมีการสนับสนุนนักวิชาการจากส่วนกลางหรือศูนย์เขต เช่นประเทศอิตาลีประเทศไอส์แลนด์ ประเทศฟินแลนด์

5. รูปแบบให้บริการอาชีวอนามัยระดับชาติ (National Health Service Model)

เหมือนกับ Big Industry Model แต่บุคลากรและการบริหารโดยภาครัฐ

6. รูปแบบให้บริการจากการประกันสังคม (Social Security Institution Model)

เหมือนกับ Group Service Model แต่จัดบริการโดยสำนักงานประกันสังคม โดยเป็นผู้ดำเนินการ และให้เงินสนับสนุน เช่น ประเทศตุรกี และประเทศอิสราเอล

ระบบการให้บริการอาชีวอนามัยในประเทศไทย

หน่วยงานรับผิดชอบ คือ
- กระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม
- กระทรวงสาธารณสุข
- กระทรวงอุตสาหกรรม
- รูปแบบที่ใช้ในประเทศไทยคือ Big Industry Model, Private Health Center Model
- การดำเนินงานโดยงานอาชีวเวชกรรมของกลุ่มงานเวชกรรมสังคม และโรงพยาบาลชุมชนของอำเภอนั้นๆ

1. กระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม

หน่วยงานรับผิดชอบ คือ
1.1 กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
- ดำเนินการและส่งเสริมให้มีความปลอดภัยในการทำงาน
- โดยออกกฎหมาย ศึกษาวิจัย เสริมสร้างและพัฒนา สิ่งแวดล้อมในการทำงาน
- ตรวจสถานประกอบการเพื่อให้ดำเนินการตามกฎหมาย
- สนับสนุนด้านวิชาการเช่น สถาบันความปลอดภัยในการทำงาน

1.2 สำนักงานประกันสังคม
ดูแลผู้ใช้แรงงานที่ประสบอันตรายจากการทำงาน
- กองทุนประกันสังคม ให้ความคุ้มครองการบาดเจ็บ เจ็บป่วย ทุพพลภาพ และตายที่ไม่ใช่เหตุจากการทำงาน
- กองทุนเงินทดแทนให้ความคุ้มครองการบาดเจ็บ เจ็บป่วย ทุพพลภาพและตายที่เนื่องมาจากการทำงาน
- ศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพคนงาน

2. กระทรวงสาธารณสุข

หน่วยงานรับผิดชอบ คือ
2.1 กรมอนามัย
เป็นหน่วยงานวิชาการ มีหน้าที่หลักในการวิจัยและพัฒนาวิชาการ&เทคโนโลยี กลวิธีและรูปแบบการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม
2.2 กรมการแพทย์
เป็นหน่วยงานวิชาการ มีหน้าที่หลักในการวิจัยและพัฒนาวิชาการ&เทคโนโลยีทางการแพทย์ และหน่วยงานที่มีบทบาท/กิจกรรมด้านอาชีวอนามัยคือ สำนักงานอาชีวเวชศาสตร์และสิ่งแวดล้อม รพ.นพรัตนราชธานี
2.3 สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
- กองระบาดวิทยา เป็นศูนย์กลางในการเฝ้าระวังและสอบสวนโรคทางระบาดวิทยา โดยรวบรวม วิเคราะห์ข้อมูลข่าวสารการเกิดโรค
- สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด สืบค้นและเฝ้าระวังปัญหาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย ฝึกอบรม วิจัย และเผยแพร่ผลงานในจังหวัดของตน
- รพ.ศูนย์/รพ.ทั่วไป ตรวจวินิจฉัย รักษา ส่งต่อผู้ป่วยด้วยโรค/อุบัติเหตุจากการทำงาน ตรวจสุขภาพผู้ประกอบอาชีพ รายงานโรคและการเจ็บป่วย

3. กระทรวงอุตสาหกรรม

3.1 กรมโรงงานอุตสาหกรรม
มีบทบาทสำคัญในการดำเนินงานด้านการป้องกันปัญหาอาชีวอนามัยและความปลอดภัยในโรงงาน มีอำนาจออกใบอนุญาตและต่อใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงานได้ หน่วยงานที่รับผิดชอบด้านนี้โดยตรงคือ ศูนย์เทคโนโลยีความปลอดภัย
- ศูนย์เทคโนโลยีความปลอดภัย เป็นหน่วยงานวิชาการมีหน้าที่ ศึกษาและวิเคราะห์ เพื่อพัฒนางานด้านความปลอดภัยและสุขอนามัยในโรงงาน

บทบาทและคุณสมบัติของผู้ให้บริการอาชีวอนามัยและความปลอดภัย

1. เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน
2. นักสุขศาสตร์อุตสาหกรรม
3. แพทย์อาชีวอนามัย
4. พยาบาลอาชีวอนามัย
5. วิศกรความปลอดภัย
6. นักพิษวิทยา
7. คณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัย และ
8. สภาพแวดล้อมในการทำงาน

บทบาทเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน

- ดูแลให้มีการปฏิบัติเกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงานของลูกจ้าง
- ให้คำปรึกษา แนะนำเกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงานแก่นายจ้างและลูกจ้าง
- ควบคุมและดูแลการใช้อุปกรณ์ความปลอดภัยให้ถูกวิธี และให้อยู่ในสภาพที่ใช้งานได้
- ตรวจตราสภาพการทำงานและการปฏิบัติงาน ของลูกจ้างแล้วรายงานนายจ้างให้ปรับปรุงแก้ไข
- บันทึก จัดทำรายงาน และสอบสวนเกี่ยวกับอุบัติเหตุและโรคซึ่งเกี่ยวเนื่องจากการทำงาน
- ส่งเสริมและสนับสนุนให้มีกิจกรรมเกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงาน

บทบาทนักสุขศาสตร์อุตสาหกรรม

- ดูแลและควบคุมการดำเนินการโปรแกรมสุขศาสตร์อุตสาหกรรม
- เก็บตัวอย่างสิ่งแวดล้อมและตรวจวัดปัจจัยอันตรายในสิ่งแวดล้อมการทำงาน
- แปลผลที่ได้จากการเก็บตัวอย่างหรือตรวจวัดสภาพแวดล้อมที่มีผลกระทบต่อสุขภาพ ประสิทธิภาพในการทำงาน และหรือก่อเหตุรำคาญในชุมชน
- ประเมินประสิทธิผลและความจำเป็นของมาตรการการควบคุม พร้อมทั้งแนะนำขั้นตอนการทำงานที่เหมาะสม
- ประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสิ่งแวดล้อมภายนอก
- ร่างข้อบังคับ กฎหมาย ค่ามาตรฐาน และขั้นตอนการทำงานที่เหมาะสมเพื่อสุขภาพที่ดีในการทำงาน
- เป็นพยานในชั้นศาล เมื่อมีการฟ้องร้อง
- จัดเตรียมเอกสารสำหรับการติดฉลาก และข้อมูลความปลอดภัยของสารเคมีให้ผู้เกี่ยวข้องทราบ
- จัดโปรแกรมการศึกษาเกี่ยวกับวิธีการป้องกันโรคจากการทำงาน
- ศึกษาระบาดวิทยาของโรคจากการทำงานที่เกิดกับผู้ปฏิบัติงาน
- ศึกษาวิจัยปัจจัยที่จะมีผลกระทบต่อสุขภาพของพนักงาน

ประเภทของสวัสดิการหรือบริการ

การจัดบริการอาชีวอนามัยภาคเอกชน

1. สวัสดิการตามกฎหมาย
- การประเมินอันตรายจากสิ่งแวดล้อมในการทำงาน
- การตรวจสุขภาพก่อนเข้าทำงาน
- การตรวจสุขภาพคนงานเป็นระยะๆ
- การปฐมพยาบาลเบื้องต้น
- การฟื้นฟูสมรรถภาพ

2. สวัสดิการนอกเหนือจากที่กฎหมายกำหนด
- การให้สุขศึกษา
- การจัดให้มี PPE
- การให้ภูมิคุ้มกันโรค
- โภชนาการ
- ป้องกันสิ่งเสพติด
- สวัสดิการอื่นๆ

 

                          
copyright ©   :
    รายวิชาอาชีวอนามัยและความปลอดภัยพื้นฐาน (Basic Occupational Health and Safety)
     อาคารวิชาการ สาขาชีวอนามัยและความปลอดภัย สำนักวิชาแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี
     111 ถ.มหาวิทยาลัย ต.สุรนารี อ.เมือง จ.นครราชสีมา 30000
      โทรศัพท์ 0-4422-4245 โทรสาร 0-4422-4240
Web master   :
      medicine@sut.ac.th