ชื่อหลักสูตร
ชื่อหลักสูตรในระดับมหาบัณฑิต
วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวิศวกรรมเคมี
Master of Engineering Program in Chemical Engineering
ชื่อหลักสูตรในระดับดุษฎีบัณฑิต
วิศวกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาวิศวกรรมเคมี
Doctor of Philosophy Program in Chemical Engineering
ชื่อปริญญา
ชื่อปริญญาในระดับมหาบัณฑิต
ภาษาไทย (ชื่อเต็ม) วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต (วิศวกรรมเคมี)
(ชื่อย่อ) วศ.ม. (วิศวกรรมเคมี)
ภาษาอังกฤษ (ชื่อเต็ม) Master of Engineering (Chemical Engineering)
(ชื่อย่อ) M.Eng. (Chem. Eng.)
ชื่อปริญญาในระดับดุษฎีบัณฑิต
ภาษาไทย (ชื่อเต็ม) วิศวกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต (วิศวกรรมเคมี)
(ชื่อย่อ) วศ.ด. (วิศวกรรมเคมี)
ภาษาอังกฤษ (ชื่อเต็ม) Doctor of Philosophy (Chemical Engineering)
(ชื่อย่อ) Ph.D. (Chem. Eng.)
ปรัชญาและวัตถุประสงค์ของหลักสูตร
ตลอดช่วงทศวรรษที่ผ่านมาก่อนเกิดสภาวะเศรษฐกิจถดถอยในปี
พ.ศ. 2540 การขยายตัว ในภาคอุตสาหกรรมการผลิตได้เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและต่อเนื่องซึ่งส่งผลในเชิงบวกต่อการพัฒนา
เศรษฐกิจของประเทศโดยรวม แต่ปัญหาที่ติดตามมาคือการขาดแคลนบุคลากรทางสาย
วิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยีเป็นอย่างมาก จากรายงาน การขาดแคลนกำลังคนทางเทคโนโลยี
ของมูลนิธิสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย หรือ ที ดี อาร์ ไอ
(TDRI) ระบุว่าประเทศไทย มีปัญหาการขาดแคลนกำลังคนทางเทคโนโลยีอย่างรุนแรง
โดยความต้องการอยู่ในระดับ 5,00010,000 คนต่อปีในปี 2539สำหรับการผลิตวิศวกรออกมาทำงานพัฒนาประเทศ
นั้นพบว่าในปี 2539 ตัวเลขการขาดแคลนวิศวกรอยู่ระหว่าง3,500-4,700
คนต่อปี ความรุนแรงของการขาดแคลน วิศวกรจะเพิ่มตามอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจและความเข้มข้นทางเทคโนโลยี
มีการคาดการณ์ว่า ปัญหานี้จะยังคงอยู่ตลอดช่วงเวลาของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่
8 (พ.ศ.2540-2544) นอกจากนั้นปัญหา สมองไหลจากสถาบันที่ผลิตกำลังคนทางเทคโนโลยีได้ทำให้สถาบัน
เหล่านั้นมีกำลังการผลิตน้อยลงและผู้จบการศึกษามีคุณภาพลดต่ำลง ทั้งยังส่งผลกระทบเพิ่มเติม
ในทางลบต่อการพัฒนาบุคลากรเพื่อเป็นอาจารย์และนักวิจัยในสถาบันการศึกษาระดับสูง
การแก้ปัญหาการขาดแคลนบุคลากรโดยภาครัฐนั้นได้มีมาตรการเร่งด่วนหลายด้านออกมารองรับ
เช่น
- เพิ่มจำนวนรับนักศึกษาให้มากขึ้น
- เพิ่มทุนศึกษาต่อระดับสูง ทั้งภายในประเทศและต่างประเทศผ่านทบวงมหาวิทยาลัยกระทรวง-วิทยาศาสตร์ฯและ
ก.พ. เป็นต้น
- เพิ่มงบประมาณวิจัยผ่านหน่วยงานให้ทุนต่าง ๆ เช่น สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว)
และสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช) เป็นต้น
- ให้ทุนผลิตนักวิจัยระดับปริญญาเอกในโครงการกาญจนาภิเษกของ สกว.
และในรูปกลุ่มวิจัย
(Consortium)ของ สวทช.
จะเห็นว่าการขาดแคลนบุคลากรโดยเฉพาะอย่างยิ่งนักวิจัยระดับสูงจะส่งผลกระทบต่อปริมาณ
และกิจกรรมงานวิจัยพัฒนา ซึ่งจะมีผลโดยตรงต่อกระบวนการรับและถ่ายทอดเทคโนโลยี
จากต่างประเทศเป็นอันมาก งานวิจัยและพัฒนาและการถ่ายทอดเทคโนโลยีเป็นกลไกที่สำคัญยิ่ง
โดยต้องพัฒนาควบคู่กันไปและเสริมกันอย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้เพื่อนำไปสู่การสร้างสรรค์กระบวน
การผลิตที่มีประสิทธิภาพ และผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ ที่มีมูลค่าเพิ่มซึ่งช่วยให้สามารถแข่งขันในตลาดโลกได้
เมื่อพิจารณาสัดส่วนงบประมาณการวิจัยและพัฒนาของประเทศต่างๆ ในภูมิภาคเอเชียพบว่า
ประเทศเกาหลีใต้ใช้เงิน งบประมาณเพื่อการวิจัยคิดเป็น 2.33% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมประชาชาติ
(GNP) ไต้หวัน 1.82% สิงคโปร์ 1.12% สำหรับประเทศสหรัฐอเมริกาและญี่ปุ่นซึ่งเป็นประเทศที่
พัฒนาแล้วใช้เงินวิจัยและพัฒนาคิดเป็น 2.65% และ 2.72% ตามลำดับ
เมื่อเปรียบเทียบกับ ประเทศไทยตัวเลขล่าสุดเมื่อปี 2536 พบว่างบประมาณการวิจัยและพัฒนามีเพียง
0.18% เท่านั้น ในขณะนี้ประเทศไทยจึงประสบปัญหาการพัฒนากำลังคนทางเทคโนโลยีในสองด้าน
คือ ขาดทั้งงบประมาณและขาดทั้งคน แต่ดูเหมือนว่าการขาดแคลนนักวิจัยทั้งในเชิงปริมาณ
และคุณภาพ จะเป็นปัญหาที่หนักหน่วงกว่าถึงแม้ว่าในช่วงเวลานี้ประเทศไทยจะอยู่ในสภาวะถดถอยทางเศรษฐกิจ
และมีแนวโน้มว่าต้องใช้เวลานานกว่าจะฟื้นตัวได้ แต่การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์โดยเฉพาะการสร้าง
นักวิจัยที่มีคุณภาพเป็นสิ่งที่ยังต้องดำเนินต่อไป ทั้งนี้มีจุดประสงค์เพื่อช่วยเร่งให้ประเทศไทยสามารถ
พัฒนาและพึ่งตนเองทางเทคโนโลยีได้บ้างในระดับหนึ่ง สาขาวิชาวิศวกรรมเคมี
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี ได้ตระหนักถึงความสำคัญของการเปิดหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษา
ในสาขาวิชาวิศวกรรมเคมีถึงแม้ว่าสาขาวิชาจะได้ดำเนินการเรียนการสอนในระดับปริญญาตรีมาเพียง
5 ปี และมีบัณฑิตจบการศึกษาไปแล้ว 2 รุ่น โดยพิจารณาว่ากิจกรรมงานวิจัยผ่านโปรแกรมบัณฑิตศึกษา
จะช่วยกระตุ้นและส่งเสริมให้เกิดการพัฒนากำลังคนและกิจกรรมงานวิจัยได้อย่างต่อเนื่อง
ดังนั้นวัตถุประสงค์ของการเปิดสอน หลักสูตรบัณฑิตศึกษามีดังนี้
1. เพื่อผลิตนักวิชาการและนักวิจัยระดับสูงในสาขาวิชาวิศวกรรมเคมีที่สามารถทำงานเชิงวิจัย
และพัฒนาได้อย่างมีคุณภาพให้แก่หน่วยงานของภาครัฐและภาคเอกชน
2. เพื่อให้เกิดการพัฒนากิจกรรมงานวิจัยในสาขาวิชาวิศวกรรมเคมี และสาขาอื่นที่เกี่ยวข้อง
เช่น
วัสดุศาสตร์ พลังงาน ปิโตรเลียมและปิโตรเคมี วิศวกรรมอาหาร สิ่งแวดล้อม
และเทคโนโลยีชีวภาพ เป็นต้น
3. เพื่อให้เกิดการสนับสนุนและส่งเสริมงานวิจัยข้ามสาขามากขึ้น ช่วยให้สามารถพัฒนา
ความเข้มแข็งของงานวิจัยได้เร็วขึ้น
4.เพื่อเพิ่มศักยภาพในการทำงานวิจัยของคณาจารย์และนักวิจัยของมหาวิทยาลัยอันจะเป็นประโยชน์
ต่อการพัฒนาเทคโนโลยี ตลอดถึงคุณภาพด้านการเรียนการสอนเพื่อให้การพัฒนาหลักสูตร
บัณฑิตศึกษาสาขาวิชาวิศวกรรมเคมีดำเนินไปด้วยความเรียบร้อย และยังผลเป็นหลักสูตรที่มีคุณภาพสูง
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี ได้มีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการพัฒนาหลักสูตร
ซึ่งประกอบด้วย คณาจารย์ของมหาวิทยาลัยและผู้ทรงคุณวุฒิจากภายนอก
ดังปรากฏในคำสั่ง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี